Pięknie położona nad Jeziorem Wielewskim miejscowość Wiele znana jest przede wszystkim z kalwarii. Kalwaria wielewska jest co prawda nie tak stara i nie tak rozległa jak wejherowska, niemniej od lat cieszy się bardzo dużym zainteresowaniem i sławą.

Kalwaria to zespół kaplic symbolizujących stacje Męki Pańskiej. Nazwa pochodzi od łacińskiego słowa Golgota (Calvaria) - nazwy góry na której ukrzyżowano Jezusa. W czasach, gdy trudno było piegrzymować do Grobu Pańskiego, odpust można było uzyskać odwiedzając właśnie kalwarie. Wkrótce też, w wersji miniaturowej, zaczęto je umieszczać wewnątrz kościołów - jako 14 stacji Drogi Krzyżowej.

Kalwaria Wielewska, zbudowana zgodnie z obyczajem na wzgórzach (aby przypominać Jerozolimę), jest jedną z głównych atrakcji turystycznych południowej części Kaszub. Pierwsze obiekty wzniesiono w 1915 roku, a ostatni w 1946. Pomysłodawcą i głównym patronem był miejscowy proboszcz ksiądz Józef Szydzik. To dzięki jego determinacji oraz talentom organizatorskim udało się rozpocząć i w większej części zrealizować założenia Kalwarii. Szczególnie, że czasy i miejsce były niesprzyjające. Na terenie zaboru pruskiego trudno było zdobyć pozwolenie na budowę. Na dodatek w czasie I wojny światowej i również po niej brakowało i materiałów, i pieniędzy. Na szczęście wysiłki proboszcza oraz projekty monachijskiego (z braku miejscowego) architekta Mayra docenili liczni darczyńcy, w tym ofiarodawca gruntów - Durajewski. Ksiądz Szydzik nie dożył niestety momentu postawienia ostatniej, powojennej już kaplicy. Został aresztowany i zamęczony przez hitlerowców w 1939 roku.

Zwiedzając teren Kalwarii, warto przypatrzeć się różnym detalom, które mają często symboliczne znaczenie. Np. Święte Schody prowadzące na wzgórze liczą 53 stopnie, co odpowiada liczbie "zdrowasiek" w dawnym różańcu. Oglądaniu sprzyja także
różnorodność i odmienność architektoniczna poszczególnych kaplic. Całość składa się z 15 kapliczek oraz 7 innych budowli - schodów i figur na stacjach Drogi Krzyżowej.

Dwa razy w roku odbywają się tutaj wspomniane odpusty: tzw. "wielki" - w Święto Wniebowstąpienia Pana Jezusa (40 dni po Sobocie Wielkanocnej) oraz "mały" - w święto Matki Bożej Pocieszenia (pierwsza niedziela września).

Kalwaria Wielewska jest największą atrakcją turystyczną w okolicy.

Zdjęcia Kalwarii pochodzą ze zbiorów p. Kaliny Florek

Noclegi Wiele - są tutaj