Szwedzki fika-tour: kawiarnie, tradycje i najlepsze słodkości

Fika to tradycja wpisana w szwedzkie DNA. Jest nazywana „rytuałem” i „fundamentem codzienności”, a w Polsce rozpowszechniła się za sprawą restauracji IKEA. Na czym polega szwedzka fika i jakie miejsca warto odwiedzić, by celebrować fikę jak prawdziwy Szwed?

Fika – co to właściwie jest?

Niektóre szwedzkie tradycje są celebrowane przez 365 dni w roku. Bez wątpienia należy do nich fika, która – najprościej mówiąc – jest po prostu przerwą na kawę i ciastko. Ta krótka i łatwo zapamiętywalna nazwa pochodzi od wyrazu kaffi i jest po prostu odwróceniem sylab w tym dawnym szwedzkim słowie. W przeszłości fiką była właśnie przerwę na kawę, lecz wraz z pojawieniem się w Szwecji pierwszych cukierni, do małej czarnej dołączyły również słodkie wypieki, znane dziś jako fikabröd. 

Ważnym elementem fiki jest towarzystwo, dlatego tę szwedzką tradycję najlepiej obchodzić wspólnie z innymi – w domu, w pracy czy w kawiarni. Zawsze jest dobry czas na fikę, choć Szwedzi najczęściej robią sobie przerwę na kawę i ciastko dwa razy w ciągu dnia – rano i po południu. Kultura fiki jest ważna również w pracy, a szwedzcy pracodawcy zachęcają do przerw, które są okazją do rozmowy, naładowania baterii i integracji.

Fika-tour – gdzie warto się wybrać?

Jeśli zastanawiasz się, co warto zobaczyć w Szwecji, ale bardziej od zabytków kręcą Cię podróże kulinarne, sprawdź nasze propozycje kawiarni idealnych na fikę. Znajdziesz je w całym kraju, lecz w naszym przewodniku uwzględniliśmy najpopularniejsze miejsca turystyczne oraz miasto nazywane „stolicą fiki”.

• Noir Kaffekultur (Malmö) – kawiarnia w centrum miasta oferuje zarówno pyszne śniadania, jak i domowe wypieki, które idealnie komponują się z kawą. Wieczorem możesz tu natomiast wybrać się na miłe spotkanie przy lampce wina.

• Uggla Kaffebar (Malmö) – świetne miejsce na poranną lub popołudniową fikę, gdzie znajdziesz również ekologiczny sklepik z lokalnymi specjałami, takimi jak kawa ze skandynawskich palarni, miód z Gläntans Bigårdar czy sok jabłkowy z Søbogaard.

• Drop Coffee (Sztokholm) – kawiarnia na Mariatorget to niezależna palarnia kawy specialty, która oferuje kawę fairtrade i jest popularnym miejscem na fikę w stolicy.

• Green Rabbit (Sztokholm) – piekarnia na Tegnérgatan łączy tradycyjne rzemiosło z kreatywnym menu. Znajdziesz tu zarówno ekologiczny chleb żytni, jak i świeże wypieki.

• Ahlströms Konditori (Göteborg) – najstarsza cukiernia w Göteborgu (1901) zachwyca szacunkiem do tradycji rzemieślniczej, która widoczna jest w przepysznych domowych wypiekach. 

• Le Petite Café (Göteborg) – przytulna kawiarnia oferuje ekologiczną kawę paloną w Nordiska Kafferosteriet, a także najlepsze ciasta i torty w Göteborgu.

• Ekstedts Bageri & Café (Alingsås) – ok. 50 km od Göteborga leży stolica fiki, w której znajdziesz blisko 30 klimatycznych kawiarni. Ekstedts Bageri & Café działa nieprzerwanie od 1886 roku i oferuje wszystko, czego potrzebujesz do fiki: paloną na miejscu kawę specialty Gringo Nordic i szeroki wybór wypieków.

Jakie są najlepsze słodkości na fikę?

Choć do kawy możesz wybrać dowolne słodkości, niektóre przysmaki są wybierane na fikę częściej niż inne. Jest to związane przede wszystkim z tradycją, do której Szwedzi są bardzo przywiązani. Sprawdź 5 najpopularniejszych słodkości na fikę, które warto zamówić razem z kawą!

Bułeczka cynamonowa

Cynamonka (szw. kanelbulle) to zdecydowanie najchętniej wybierany przysmak na fikę. Jest to klasyczna spiralna bułeczka z cynamonem i cukrem perłowym, dostępna również w Polsce. Szwedzkie cynamonki znajdziesz dosłownie wszędzie, dlatego możesz mieć pewność, że każda kawiarnia będzie miała je w ofercie. Alternatywną wersją jest bułeczka z kardarmonem (kardemummabulle), którą również oferuje wiele szwedzkich cukierni i piekarni. Jeśli wybierasz się do Skandynawii jesienią, możesz trafić na Dzień Cynamonowej Bułeczki, który przypada 4 października – tego dnia nikt nie liczy kalorii!

Ciasto czekoladowe 

Szwedzkie ciasto czekoladowe (kladkakka) jest gęste i kleiste – wskazuje na to jego nazwa, gdyż kladdig znaczy „lepki”. Według niektórych turystów jest to ciasto będące czymś pomiędzy fondantem a brownie, dlatego nie oprze mu się żaden smakosz czekoladowych wypieków. Najlepiej smakuje lekko podgrzane i podawane z lodami waniliowymi lub bitą śmietaną. Szwedzi jedzą ciasto czekoladowe przez cały rok, a najwięcej tego przysmaku sprzedaje się 7 listopada, kiedy przypada jego święto.

Tort księżniczki 

Prinsesstårta jest narodowym ciastem Szwecji i najpopularniejszym tortem w kraju. Jego cechą charakterystyczną jest zielony marcepan, który stanowi wierzchnią warstwę ciasta – wierzch często jest też ozdobiony marcepanową różą. Pod spodem znajduje się tort warstwowy, złożony z biszkoptu, kremu waniliowego, malinowego dżemu i bitej śmietany. Ostatni tydzień września to najlepszy czas na degustację – jest to okres poświęcony temu właśnie przysmakowi. Z kolei na Smalandii dzień tortu księżniczki obchodzony jest w pierwszy czwartek marca.

Czekoladowe kulki 

Szwedzkie kulki czekoladowe (chokladbollar) nie wymagają pieczenia, dlatego ich przygotowanie jest bardzo łatwe. W składzie kulek znajdziemy płatki owsiane, kakao, masło, kawę i cukier, a wierzch często pokryty jest warstwą wiórków kokosowych, cukru perłowego lub posypki. Czy Szwedzi obchodzą dzień kulek czekoladowych? Oczywiście, że tak! Najlepszy czas na spróbowanie tego specjału to 11 maja. 

Siedem rodzajów ciasteczek (sju sorters kakor)

Do fiki można podać kilka rodzajów wypieków, zwłaszcza jeśli przyrządzamy ją dla większej liczby osób (np. w pracy). Jednym z popularnych wyborów jest sju sorters kakor, czyli siedem rodzajów ciasteczek. Wśród nich mogą się znaleźć na przykład: kruche ciasteczka (drömmar), ciasteczka malinowe (hallongrottor), ciasteczka orzechowe (nötkakor), kruche ciasteczka migdałowe (finska pinnar), ciasteczka maślane z różowym cukrem (brysselkex), ciasteczka owsiane (havrekakor), ciasteczka piernikowe (pepparkakor) czy czekoladowe paski (chokladsnittar).

Chcesz poznać inne szwedzkie tradycje? Odwiedź blog skandynawskiepodroze.pl, gdzie znajdziesz ciekawe artykuły o wszystkich krajach nordyckich oraz propozycje wycieczek do Skandynawii. Zorganizowana podróż to świetny sposób na zwiedzanie Szwecji z przerwami na fikę w najlepszych lokalizacjach!